Het onmogelijk akkoord

Nieuwsbrief 2024-02 14 januari 2024

In het pensioenakkoord zijn verschillende zaken afgesproken, waarvan ik er twee noem: pensioen zou persoonlijker worden en pensioen zou koopkrachtiger worden.
In ons onlangs verschenen rapport De haalbaarheid van een koopkrachtig pensioen hebben wij evenwel aangetoond dat een koopkrachtig pensioen heel goed mogelijk is, maar dat solidariteit tussen generaties daar een belangrijke rol in speelt.
Een persoonlijk pensioen is een pensioen waarin elke deelnemer zijn eigen pensioenvermogen heeft waarop een rendement wordt gegenereerd dat afhankelijk is van zijn eigen profiel. Dat profiel wordt voor een belangrijk deel door de leeftijd bepaald. Een persoonlijk pensioen is dus het tegenovergestelde van een solidair pensioen.
Dat betekent dat de ene afspraak binnen het pensioenakkoord (een persoonlijk pensioen) de andere afspraak in datzelfde pensioenakkoord (een koopkrachtig pensioen) in de weg zit.

Er zijn nu mensen die beweren dat de Wet toekomst pensioenen is afgesproken in het pensioenakkoord. Dat klopt dus niet. In het pensioenakkoord zijn (minstens) twee afspraken gemaakt die elkaar bijten. Het wordt dus een politieke keuze welke afspraak je nakomt.

De minister heeft in een van de debatten al een keer gezegd dat ze het tegengaan van herverdelingseffecten (jargon voor afschaffen van een belangrijk deel solidariteit) de belangrijkste afspraak van het pensioenakkoord vindt. Zij kiest dus niet voor een koopkrachtig pensioen. Maar op 22 november 2023 zijn de kaarten opnieuw geschud. En nu kan er een andere keuze gemaakt worden.