Koopkracht bespiegelingen

Op 13 december presenteerde het wetenschappelijk bureau van NSC de resultaten van het koopkrachtonderzoek. Dit onderzoek is geïnitieerd toen NSC Tweede Kamerlid Agnes Joseph nog lijnrecht tegenover NSC minister Eddy van Hijum stond als het gaat om alle pensioenonderwerpen.

De wereld ziet er een paar maanden later heel anders uit, maar het onderzoek was opgestart en werd nu netjes afgerond.

Hoe kunnen pensioenfondsen een koopkrachtig pensioen leveren? Een koopkrachtig pensioen is een pensioen dat wordt geïndexeerd met de inflatie.

De eerste mogelijkheid is het startpensioen laag genoeg vaststellen. Technisch regelt men dit via het projectierendement. Technisch is dit een oplossing die voldoet aan de definitie, maar voor deelnemers is het natuurlijk geen serieuze optie.

De tweede mogelijkheid is risico accepteren. Als men voldoende aanvallend belegd, dan zal het gemiddeld rendement voldoende zijn om een koopkrachtig pensioen te leveren. De consequentie is dan wel een jojo pensioen: het ene jaar gaat het omhoog, het andere jaar omlaag. Het is de vraag hoeveel deelnemers daar tegen kunnen.

De derde mogelijkheid is risico’s delen. Er wordt aanvallend belegd. Dat levert gemiddeld een goed rendement op en de risico’s ervan worden gedeeld met andere generaties, zodat het risico voor de gepensioneerden beperkt wordt.

Vanuit deze gedachte zijn er verschillende uitvoeringen bedacht. Twee daarvan zijn serieus te nemen.

Henk Bets van actuarieel bureau Confident BV presenteerde op de NSC-bijeenkomst zijn oplossing. Daarbij krijgt de gepensioneerde gewoon een koopkrachtig pensioen, niet meer en niet minder. Wordt er op de beleggingen meer verdiend dan nodig, dan wordt dit afgeroomd en naar de solidariteitsreserve overgeheveld. Is er een tekort, dan springt de solidariteitsreserve bij.

Deze variant zal gepensioneerden in de meeste gevallen een koopkrachtig pensioen leveren. Soms zal de solidariteitsreserve na aanhoudend goede resultaten overstromen; dan zal het overtollige rendement worden verdeeld over jongeren.

Maar de solidariteitsreserve kan ook leeglopen na aanhoudend slechte resultaten. Bedenk, dat ook de beleggingen van de solidariteitsreserve zelf verliezen oplopen als er klappen vallen op de beurs. De kans dat dit gebeurt is niet extreem groot, maar groot genoeg om er serieus rekening mee te houden.

Bij Koopkrachtig Solidair Pensioen gebeurt – hoewel technisch heel anders vormgegeven – iets vergelijkbaars. Alleen wordt de buffer om klappen op te vangen niet beperkt tot de relatief kleine solidariteitsreserve, maar door het hele vermogen van het fonds, voor zover niet strikt noodzakelijk om de verplichtingen na te komen. Daardoor is het risico van niet realiseren van koopkracht, dat in het Confident-plan nog wel degelijk aanwezig is, vrijwel geheel verdwenen.

Nieuwsbrief 51 – 21 december 2025