Kritiek

Bij tijd en wijle krijgen wij kritiek op onze publicaties. Soms ook kritiek op hoog niveau. Daar zijn wij blij mee.

Om te beginnen omdat kritiek van dat niveau duidelijk maakt, dat onze boodschap ook door mensen die het niet met ons eens zijn relevant gevonden wordt. Ten tweede dwingt dergelijke kritiek ons om beter na te denken over de onderbouwing van ons verhaal. Daar wordt het verhaal beter van. En ten derde sterkt het ons zelfvertrouwen, omdat wij die kritiek steeds hebben kunnen weerleggen.

Niet dat wij de criticasters altijd hebben kunnen overtuigen. Maar ook daar hebben wij begrip voor. Natuurlijk zijn er mensen met andere belangen dan de koopkracht van deelnemers. Hun kritiek vinden we minder interessant. Maar wij hebben er natuurlijk wel begrip voor, dat iemand die een grote deskundigheid en reputatie heeft opgebouwd in het oude denken dat niet zo maar laat vallen.

De belangrijkste kritiek die wij krijgen is dat ons verhaal niet aansluit op de hedendaagse visie op waardering en risicomanagement van pensioenen. Hedendaags wordt daarbij als synoniem gezien van correct. Soms wordt zo’n opmerking over de hedendaagse visie uitgebreid en wetenschappelijk verantwoord op hoog niveau onderbouwd.

Het is natuurlijk juist dat het verhaal van Koopkrachtig Solidair Pensioen niet aansluit op de hedendaagse visie op waardering en risicomanagement van pensioenen. Maar het kenmerk van innovatie en wetenschappelijke ontdekkingen is nu juist dat het afwijkt van wat er al was.

Wij hebben namelijk een nieuw risicomodel voor pensioenen ontwikkeld. Dit model is gebaseerd op de constatering dat pensioen geen liquide op de markt verhandelbaar product is. Waar de beleggingsindustrie haar risicomanagement richt op de korte termijn, zou de pensioenindustrie zich moeten richten op de lange termijn. Onze ontdekking is meer specifiek dat risicomanagement voor de korte termijn fundamenteel anders in elkaar zit dan risicomanagement voor de lange termijn. Dat betekent dat het risicomanagement voor de korte termijn – dat nu zowel door de beleggingsindustrie als door de pensioenindustrie wordt gebruikt – niet geschikt is voor toepassing op pensioenen. En ja, dat is een ontdekking met verstrekkende gevolgen, omdat het betekent dat het hele bestaande risicomanagement voor pensioenen in de prullenbak kan.

Wij hebben dit geïllustreerd met het voorbeeld van de kredietcrisis van 2008. De AEX is toen met 52% gedaald. Met een horizon van één jaar is dat een enorme crisis. Maar in 2017 was de AEX weer op het niveau van 2007. Met een horizon van tien jaar is diezelfde crisis dus al niet meer dan gemist rendement. Met een nog langere horizon blijft er slechts een rimpel van over.

Dit voorbeeld is door criticasters meteen omgezet in een karikatuur. Het voorbeeld wordt vereenzelvigd met de uitspraak dat het met beleggen in aandelen altijd wel weer goed komt. Ook is ten onrechte de conclusie getrokken, dat wij pensioenfondsen alleen in Nederlandse aandelen zouden willen laten beleggen.

Dat heb je natuurlijk met voorbeelden en illustraties. Ze maken veel sneller inzichtelijk wat de boodschap is, maar niet ter zake doende details van het voorbeeld kunnen mensen afleiden van de werkelijke boodschap.

Beide karikaturen zijn niet correct. De boodschap is, zoals we al aangaven, dat risicobeheer op korte termijn fundamenteel anders in elkaar zit dan risicobeheer op lange termijn. Dat geldt nationaal en internationaal. En je moet bij het analyseren van data uit het verleden niet één voorbeeld zaligmakend verklaren, maar data in de juiste context interpreteren. De crisis van 2008 is één gegeven uit een bak met data. Voor risicomanagers voor de korte termijn een crisis; voor risicomanagers voor de lange termijn een rimpeltje. Zo hebben we een hele bak met data die – op de juiste manier geïnterpreteerd – een nieuw model voor risicomanagement opleveren.  

Nieuwsbrief 2025 – 23 8 juni 2025