Landsadvocaat

De landsadvocaat is de juridisch adviseur van de minister.

Toen in 2011 er sprake was van een pensioenhervorming heeft de minister deze om advies gevraagd. Het advies was negatief.

Uit later vrijgegeven stukken bleek dat:

• bestaande pensioenrechten werden gezien als beschermd eigendom,
• invaren mogelijk een inbreuk vormde op artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM,
• en dat zo’n inbreuk alleen gerechtvaardigd zou zijn bij een “absolute noodzaak”.

Volgens ambtelijke nota’s waren de juridische risico’s “dermate groot” dat men die route beter niet kon nemen.

Een cruciale formulering uit die stukken:

“Door het invaren van oude rechten worden onvoorwaardelijke reeds opgebouwde pensioenen met terugwerkende kracht voorwaardelijk gemaakt.”

Dat raakt aan een fundamenteel juridisch punt:

• deelnemers dachten een zekere aanspraak te hebben opgebouwd,
• terwijl die aanspraak door invaren afhankelijker wordt van beleggingsresultaten en collectieve keuzes.

Dit zijn de passages die na lang politiek touwtrekken twaalf jaar na dato openbaar werden gemaakt. maar van het advies is nog veel zwartgelakt. Er wordt opnieuw politiek en juridisch touwgetrokken om ook die passages openbaar te maken. En opnieuw weigert de minister om dit te doen.

Of hij daartoe juridisch en/of politiek het recht heeft laten wij aan anderen. Wij willen het hebben over de gemoedstoestand van een minister die een dergelijke weigering uitspreekt. Kennelijk durft deze minister een open debat met politieke tegenstanders met alle feiten op tafel niet aan. Natuurlijk kan men dit interpreteren als een teken van zwakte van deze minister. Maar deze zelfde weigering hebben we gezien bij een hele serie ministers achter elkaar. Dat zou kunnen betekenen dat geen enkele minister sterk genoeg is om het fenomeen invaren overeind te houden in een inhoudelijk debat met alle feiten op tafel.

Als het invaren werkelijk zo gunstig zou zijn als de minister wil doen voorkomen, dan zou hij niets liever willen dan het debat aangaan op inhoud met alle feiten op tafel. Dat een serie ministers dit niet aandurft zegt dus wel iets over de kwaliteit van de wet.

Natuurlijk is een dergelijke struisvogelpolitiek vanuit de minister op termijn niet houdbaar. Mogelijk weet hij de zwart gelakte delen nog geheim te houden, maar vroeg of laat zullen de risico’s waarvoor de landsadvocaat waarschuwde – welke dat ook zijn – zich in de praktijk manifesteren en zal de wet toch door het ijs zakken.

Maar als we wachten tot de risico’s zich manifesteren zal dat serieuze schade voor de deelnemers opleveren. Koopkrachtig Solidair Pensioen kan hier een oplossing voor bieden. Het is een solide programma, dat teruggaat naar de zekerheid van het oude stelsel, maar wel de beloofde koopkracht weet te realiseren.

Nieuwsbrief 20 – 17 mei 2026