Spreiding van resultaten

Om reëel uitzicht te hebben op een koopkrachtig pensioen moet er voldoende in aandelen worden belegd. Maar beleggen in aandelen brengt risico’s met zich mee. In 2008 is de AEX met 52% gedaald en je wilt niet dat dit ook met je pensioen gebeurt. En dus worden er oplossingen bedacht om dat risico wat te dempen.

De eerste oplossing is natuurlijk om niet alles in aandelen te beleggen. Daarmee daalt de verwachte opbrengst, maar is het rendement wel stabieler. Sommetjes laten zien, dat 100% beleggen in aandelen nu ook weer niet nodig is om een koopkrachtig pensioen te realiseren. Het kan wel iets minder. Maar linksom of rechtsom krijg je toch een jojo-pensioen of een pensioen dat de koopkracht niet kan bijhouden.

Een van de middelen die bedacht is, is spreiden van resultaten. Als je resultaten spreidt, dan krijg je het gemiddelde rendement over (bijvoorbeeld) vijf jaar en dat is nooit zo beroerd als een klap in één jaar kan zijn, is de gedachte.

Hoe werkt dit nu?

Een fonds maakt een bepaald rendement. dat is meestal positief, maar soms ook negatief. Allereerst wordt daar de rekenrente vanaf gehaald. De rekenrente is – de naam zegt het al – de rente waarop vooraf gerekend was bij de berekening van uw pensioen. Dat rendement moet aan de pensioenpot worden toegevoegd om het pensioen op peil te houden. In het nieuwe stelsel heet dit beschermingsrendement. Strikt genomen is het iets complexer, maar dat laat ik even voor wat het is.

Het is goed om hier even bij stil; te staan. Uw pensioen lijdt dus niet alleen verlies bij een negatief rendement op de beleggingen, maar ook als het rendement weliswaar positief is, maar lager dan de rekenrente.

Het (positieve of negatieve) rendement dat overblijft als de rekenrente is afgerekend noemen we het overrendement. Dat wordt verdeeld over de deelnemers. Vanwege de leeftijdsafhankelijke rendementstoedeling krijgen jongeren wat meer en ouderen wat minder.

Het rendement dat u krijgt wordt vervolgens gespreid over (bijvoorbeeld) vijf jaar. U krijgt dat 20% van het rendement ineens , 20% volgend jaar en zo voort.

Rekenvoorbeeld. Laten we eens uitgaan van een prachtig rendement van 10%. Daar trekken we de rekenrente van – laten we zeggen – 2% vanaf. Er blijft 8% over om te verdelen. Dat wordt leeftijdsafhankelijk verdeeld. Laten we zeggen dat gepensioneerden de helft van dit rendement krijgen en jongeren anderhalf maal dit rendement. werkelijke verdelingen zullen veel complexer uitwerken, maar dit is even om makkelijk te kunnen rekenen. Jongeren krijgen dus 12% en ouderen 4%. Dan wordt het rendement gespreid over vijf jaar. U krijgt dus een vijfde, oftewel 0,8% daadwerkelijk aan uw pensioenpot toegevoegd. De rest, 3,2% houdt het fonds voor u achter is een spreidingspot. Laten we zeggen, dat de inflatie 2,5% is, oftewel 1,7% meer dan het rendement dat aan uw pensioenpot wordt toegevoegd. Dan zien we dat het fonds een prachtig rendement van 10% heeft gemaakt, maar  toch levert u 1,7% aan koopkracht in.

Het is niet altijd feest. Het jaar erop weet het fonds nog nipt boven de nullijn te scoren: 1% rendement. De rekenrente was 2%. Dat is meer dan het rendement dat gerealiseerd is. Voor uw pensioen betekent dit dus een verlies van 1%. Maar door de leeftijdsafhankelijke rendementstoedeling wordt maar 0,5% aan gepensioneerden toegerekend en 1,5% aan jongeren. Die 0,5% verlies wordt weer in vijf partjes geknipt. Dit jaar krijgt u dus maar 0,1% verlies toebedeeld. U had nog 0,8% in uw potje zitten. U krijgt dus 0,7% verhoging van uw pensioen. laten we zeggen, dat de inflatie wat gedaald is naar 2%. Dan nog hebt u 1,3% (2% inflatie minus 0,7% verhoging) koopkrachtverlies.

Elk jaar gaat er dus 80% van het aan u als gepensioneerde overrendement de spreidingspot in en komt het gemiddelde overrendement van de afgelopen vier jaar er weer uit om uw pensioen te verhogen.

Nu zal het overrendement vaker positief dan negatief zijn. In de meeste jaren wordt er dus een deel van het rendement dat aan u toekomt achtergehouden voor toekomstige jaren. Dat blijft doorgaan. Ook als u 108 jaar oud bent wordt 20% van het rendement direct aan uw pensioen toegekend; 20% is voor als u 109 bent, 20% voor als u 110 bent, 20% voor als u 111 bent en 20% voor als u 112 bent.

Omdat het overrendement vaker positief dan negatief zal zijn zal er in de meeste gevallen bij uw overlijden dus nog een spreidingspotje staan voor de toekomst die u dan niet meer hebt.

Kortom, spreiding van resultaten betekent dat u in de eerste jaren na pensionering ook bij extreem goede beleggingsresultaten geen koopkrachtbehoud tegemoet kunt zien.

En spreiding van resultaten betekent, dat u in vrijwel alle gevallen een deel van uw pensioen, te weten het rendement dat wel aan u is toegekend, maar niet aan u is uitgedeeld, doorgeeft aan de volgende generatie.

Nieuwsbrief 2025 – 45 9 november 2025