Verzekeringsprincipe

Onlangs verscheen in Pensioen Magazine een Netspar-artikel over de (on)mogelijkheid van een koopkrachtig pensioen (https://www.netspar.nl/wp-content/uploads/PensioenMagazine-2026-2-Koopkrachtbehoud-in-pensioenregelingen-1.pdf) .

Bas Werker en Theo Nijman presenteren de mogelijkheden om een koopkrachtig pensioen te realiseren. Hun eerste twee middelen komen overeen met die uit onze nieuwsbrief van vorige week. Het eerste middel is het sterk verlagen van de allereerste pensioenuitkering en dan dat lagere koopkrachtniveau vasthouden. Het tweede middel is het accepteren van een jojo-pensioen. Uiteraard formuleren zij dat in woorden die passen bij Netspar.

De heren spreken zich niet echt uit over de wenselijkheid van deze opties, maar duidelijk is dat zij hier zelf ook niet erg enthousiast over zijn.

De derde optie die de heren noemen is de manier waarop Confident KKG en Koopkrachtig Solidair Pensioen een zeker en koopkrachtig pensioen voor gepensioneerden realiseren: door actieven en slapers (dat zijn mensen die geen pensioen meer opbouwen, maar ook nog geen pensioen ontvangen) de risico’s van gepensioneerden te laten opvangen. De heren geven een uitgebreide beschouwing over waarom zij hierbij hun bedenkingen hebben.

In deze beschouwing maken de heren echter een denkfout. Het is een denkfout die typerend is voor het kortetermijndenken dat de pensioenregelgeving sinds het begin van deze eeuw typeert. Als je kijkt met een horizon van één jaar, dan is er inderdaad één partij die betaalt en één partij die incasseert. En dan is het logisch dat je vraagt om goed uit te leggen waarom dat acceptabel zou zijn.

Maar pensioen is geen zaak van de korte termijn. Pensioen is een zaak die zich uitstrekt over tientallen jaren. Eerst tientallen jaren waarin iemand pensioen opbouwt en dan (hopelijk) tientallen jaren waarin men pensioen geniet. En het beheersen van risico’s op lange termijn is fundamenteel anders dan op korte termijn.

Koopkrachtbehoud wordt bij Confident KKG en bij Koopkrachtig Solidair Pensioen gefinancierd door een grote mate van beleggen in aandelen. Beleggen in aandelen levert op korte termijn risico op, maar op lange termijn een hoger rendement. in sommige jaren zullen aandelen verlies of onvoldoende winst opleveren. Dan zal het pensioen van gepensioneerden uit de grote pot aangevuld worden (lees: jong betaalt voor oud). Maar in meer jaren zullen aandelen meer dan genoeg renderen om koopkracht op peil te houden. In die jaren zal het overschot terugvloeien naar de pot (lees: oud betaalt voor jong).

Het is dus niet zo dat de ene generatie de andere subsidieert. Het is zo dat de ene generatie de andere verzekert. Dat is een systeem waar beide partijen van profiteren, omdat beide partijen verschillende behoeften hebben. Gepensioneerden hebben behoefte aan zekerheid van koopkrachtbehoud. Dat wordt door dit systeem geleverd doordat de pot de klappen opvangt. Jongeren hebben helemaal geen behoefte aan die zekerheid op korte termijn; zij hebben juist behoefte aan zo veel mogelijk rendement op hun inleg. Voor hen levert dit systeem precies dat. Zij ontvangen op lange termijn namelijk ook een deel van het rendement dat op de pensioenen van gepensioneerden gemaakt wordt.

Het is het aloude principe van verzekeren. Veel mensen sluiten een verzekering af voor bijvoorbeeld hun huis, overlijden, ziektekosten, uitvaart of auto. Als er iets gebeurt kunnen zij de klap namelijk niet individueel opvangen. Een verzekeraar verzamelt al die risico’s en neemt die over. Als er iets gebeurt betaalt de verzekeraar uit. Doordat de verzekeraar veel risico’s accepteert en er in de meeste gevallen helemaal niets gebeurt kan de verzekeraar dat risico namelijk wel dragen. Sterker, omdat naar verwachting alle premies samen meer zijn dan alle schades samen, maakt een verzekeraar zelfs winst op deze risico’s. Dit geldt voor de kleine oer-verzekeraar, maar ook de grote internationale commerciële verzekeraars werken uiteindelijk volgens dit principe.

Vertaald naar pensioen: jongeren kunnen de risico’s wel dragen omdat zij nog vele jaren te gaan hebben. En omdat alle overschotten samen naar verwachting meer zijn dan alle tekorten samen, maken zij er zelfs winst op.

Op deze manier is dit verzekeringsprincipe profijtelijk voor alle generaties.

Nieuwsbrief 07 – 15 februari 2026