Wat was ook alweer de bedoeling?

De Wet toekomst pensioenen had officieel drie doelstellingen:

1. eerder uitzicht op een koopkrachtig pensioen;
2. meer transparantie;
3. beter aansluiten op de veranderde arbeidsmarkt.

Het was al snel duidelijk dat de koopkrachtdoelstelling niet gehaald zou worden. Om koopkracht te kunnen behouden moet je ofwel met een heel laag pensioen beginnen en dan die lage koopkracht vasthouden ofwel een hoog risico lopen en een jojo-pensioen accepteren.
In de praktijk durven en willen pensioenfondsbestuurders daar niet aan. Iemand op pensioendatum een veel lager pensioen bieden dan hem al die tijd is voorgespiegeld, voelt voor de meeste fondsbestuurders toch niet lekker. Voor het verlagen van een eenmaal ingegaan pensioen geldt hetzelfde.

In het nieuwe stelsel kunt u precies zien hoeveel u hebt ingelegd en wat daarmee gebeurt, zo werd aangekondigd. Dat inzicht was een van de hoofddoelstellingen van de nieuwe wet.
In de praktijk geven pensioenfondsen dat inzicht helemaal niet. Fondsbestuurders realiseren zich dat deelnemers helemaal niet op die informatie zitten te wachten. Deelnemers willen gewoon weten wat hun pensioen wordt. Het kijken onder de motorkap werd van een fantastisch voordeel van het nieuwe stelsel tot iets wat je helemaal niet moet willen.

Van de derde doelstelling begrepen – behalve de architecten van de nieuwe wet – weinig mensen welk probleem hier nu eigenlijk werd opgelost. Er werden wat politiek correct klinkende zinnen als “We leven niet meer in de jaren vijftig; mensen veranderen nu veel vaker van baan” geroepen. Maar waarom dat een probleem was voor uw pensioen kon niemand echt overtuigend uitleggen.
In de praktijk veroorzaakt de overgang naar het nieuwe stelsel juist problemen voor mensen die van baan wisselen. De compensatiemaatregelen voor afschaffing van de doorsneesystematiek gaan namelijk uit van de veronderstelling dat deelnemers in het midden van hun carrière minstens de komende tien jaar bij dezelfde baas blijven werken.

U vindt mij vast een kniesoor. Een paar honderd miljard uitgeven aan een transitie die pensioenen onzeker maakt en nul van de gestelde doelen haalt, wat is daar nou erg aan? We hebben nu een eenmalige verhoging van ons pensioen met de helft van wat we ooit aan indexatie gemist hebben en dus zijn we blij.

Maar dat dit nieuwe stelsel nul van de gestelde doelen realiseert, betekent dat de problemen die de aanleiding vormden voor de transitie er nog steeds volledig liggen. En dat betekent weer dat de behoefte aan een pensioenhervorming onveranderd is na de transitie.

Nu kunt u denken: gaan we nu weer vijftien jaar discussiëren over hoe we de pensioenen moeten hervormen? Dat kan, maar dat is nergens voor nodig. Want de oplossingen liggen al bijna kant en klaar voor het grijpen.

Er zijn twee programma’s die de eerste doelstelling (koopkrachtbehoud voor gepensioneerden) waarmaken: het Confident KKG Pensioen en Koopkrachtig Solidair Pensioen. Van die twee programma’s biedt Koopkrachtig Solidair Pensioen ook het inzicht waar deelnemers behoefte aan hebben: een concrete vermelding van het te verwachten pensioen.
Met betrekking tot de derde doelstelling, aansluiting op de arbeidsmarkt, maken beide programma’s het niet erger dan het was en ook dat is een verbetering ten opzichte van de Wet toekomst pensioenen.

Nieuwsbrief 2026 – 13 29 maart 2026